Coffitivity: the need to be surroundedly alone!

Những quán cà-phê đang ăn sâu vào văn hóa của người Việt. Hàng loạt quán cà-phê take-away mọc lên như nấm trên phố Nguyễn Hữu Huân, như thể những quán cà-phê lâu đời ở đó tuyền nâu và đen đá chưa đủ cho nhu cầu của thực khách. Điều đó cũng để chứng minh chúng ta chưa bao giờ chán văn hóa cà-phê.

Bước vào những quá cà phê phổ biến ở Hà Nội, nơi thường xuyên hết chỗ và khách phải ngồi ghép bàn với những người lạ, bạn sẽ bắt gặp, và không ít lần tự hỏi, tại sao có người ngồi một-mình. Hình dung khung cảnh đó mà xem, một người với một tách cà phê đã tan đá và cà phê lắng xuống từ bao giờ cắm cúi vào màn hình điện thoại, máy tính, hay hiếm hơn là một quyển sách, một tờ tạp chí, một-mình. Và xung quanh tại những bàn bên cạnh, những nhóm người rôm rả trò chuyện, thỉnh thoảng giữa họ là tiếng cười phá lên hưởng ứng. Hay cách đó không xa, một đôi tình nhân đang hạnh phúc bên nhau chụp ảnh “tự sướng”. Chủ yếu đó sẽ là những kiểu người dễ bắt gặp nhất tại một quán cà-phê, nơi bạn có một cuộc sống xã hội dồi dào, nơi bạn tán gẫu với nhóm bạn về một chủ đề ưa thích chung. Tất cả tạo nên một không khí công cộng nhộn nhịp, rầm rì, đôi khi ồn ào. Vậy thì những cá thể một-mình chúng ta vẫn thường bắt gặp trong những quán cà phê – thật nghịch lý!, họ tới đây làm gì? Nếu để làm việc tại sao không chọn một nơi yên tĩnh để tăng khả năng tập trung? Họ có đang tỏ ra bận rộn trong khi người khác đến quán cà phê để “chém gió” hay không?

Image

(Source)

Họ không hề đang tỏ ra (mà lí do gì họ lại phải tỏ ra với những người lạ cơ chứ!). Họ thực sự đang làm việc. Và thú vị hơn, khả năng tập trung của họ còn được tăng lên khi làm việc ở một không gian ồn ào. Thậm chí, đã có một nghiên cứu khoa học đăng tải trên Tạp chí Khoa học về Tiêu dùng (Journal of Consumer Research) xuất bản bởi Tòa soạn Đại học Chicago (The University of Chicago Press) về khái niệm Coffitivity (được tạo thành bởi 2 từ “Productivity” và “Coffee”). Vậy là câu hỏi vẫn được nghi ngờ bấy lâu nay có lời giải, một lời giải dựa trên Tâm lý học và Tiêu dùng học. Nhưng trước khi đi sâu vào lí do khoa học giải thích cho nghịch lý này, hãy thử nghĩ xem điều gì khiến những người này chọn quán cà-phê, thay vì văn phòng, là nơi làm việc.

Thứ nhất, ở nơi quán cà-phê luôn có sự chuyển động về thị giác.

Thử nghĩ mà xem! Tại một quán cà-phê, đặc biệt là các quán cà-phê nổi tiếng như những nhãn hiệu lớn (Starbucks, Highlands, Coffee Bean), thường xuyên có người ra kẻ vào, thậm chí là mỗi phút. Cứ ngẩng đầu lên, bạn lại bắt gặp một sự chuyển động. Thế giới xung quanh bạn không bao giờ đứng yên. Có thể là một chị phục vụ bàn len lỏi giữa những ghế đưa đồ uống cho khách. Có thể là một anh chàng đang đút matcha cupacake cho cô người yêu, có thể là hai vị khách du lịch đang nỗ lực giao tiếp để gọi đồ, hai chị xinh đẹp đang chăm chú vào iPad xem phim, vừa xem vừa cười khúc khích. Bạn nhìn thấy, có thể vài suy nghĩ mảy may lướt qua trong đầu bạn, nhưng những suy nghĩ ấy cũng chẳng khiến bạn bận tâm. Bạn lại tiếp tục cúi xuống, quay vào việc của mình. Và nhiều phần trăm, giây phút bạn ngẩng lên và bắt gặp một chi tiết bất kì nào đó của cuộc sống rất thường nhật, bạn nảy ra một ý tưởng mới cho đề án bạn đang làm hay kịch bản bạn đang cố hoàn thành. Bạn nghĩ tất cả những cảnh đó sẽ gây mất tập trung? Không hề, những chuyển động trước mắt bạn còn giúp não bạn động nhiều hơn tĩnh. Bạn sẽ liên tục liên tục nhìn thấy những con người mới, những hành động kì lạ – nhưng mới. Bạn tò mò, bạn đặt câu hỏi về những người này, về hành động của họ. Và đó là khi sự sáng tạo bị kích thích mạnh nhất. Và đặc biệt với những kẻ có xu hướng ngồi gần cửa sổ trong những quán cà-phê, trong mắt họ còn là sự di chuyển, đi lại của người đi đường. Tất cả như thúc giục họ phải nhanh lên, get done with what you’re doing!

Image

(Source)

Tại quán cà-phê, bạn còn được kích thích bởi sự đa dạng của tiếng ồn.

“I don’t get the idea if you are pissed off with me or not. But I stopped communicating with her for a while after that email.”

“Một chanh đá! Một nâu nóng!”

“Anh chị có order không ạ?”

“The relationship is not quite that bad. But.”

“Một trong hai trách nhiệm chính là mình hoạt động theo tiêu chí của công ty.”

Là những câu hội thoại nhặt nhạnh trong quán cà-phê. Cùng với tiếng máy xay cà phê ở background, cùng với tiếng nhạc nền – thường là Billboard list, âm thanh ở quán cà-phê trở nên rất đặc trưng. Phải nghe thật kĩ, thật gần bạn mới có thể nắm bắt được những gì bàn bên cạnh đang tranh luận. Nhưng ai mà cần điều đó chứ, những người nghiện các quán cà-phê không nhận ra rằng họ muốn đươc trộn lẫn vào trong không gian ồn ào, không-định-dạng được. Kết quả họ nhận được là động não. Họ cần sự kích thích để động não. Và âm thanh ở quán cà phê là thứ họ tìm thấy.

Cũng là quán cà phê, nhưng tạ sao họ lại không chọn những quán cà phê thưa người? Chủ quan mà nói, những quán cà-phê thưa người sẽ giảm âm lượng, giảm sự va chạm về hình ảnh, giảm kích thích cần cho sự động não và sáng tạo. Tại một quán cà phê thưa người, bạn rất dễ dàng nghe được từng câu từng chữ trong cuộc nói chuyện của bàn bên cạnh. Và việc cuộc nói chuyện hoàn toàn không liên hệ gì tới công việc bạn đang làm liên tục tấn công não bạn thông qua tai bạn sẽ khiến bjn mất tập trung. Thà là nghe thấy một mớ tiếng ồn không phân định được chứ đừng chọn nghe thấy toàn bộ một cuộc đối thoại. Đấy là lựa chọn của một người quen với coffitivity.

Tất cả những lí do trên mang tính chất phỏng đoán từ một người:

a. Thường xuyên hoàn thành công việc ở quán cà phê.

b. Biết được rằng phần lớn người-viết (writers) hoàn thành sản phẩm tại quán cà-phê.

Có thể bạn chưa tin với phỏng đoán này. Nhưng có phần nào thuyết phục vì bạn băt đầu để hơn khi ngồi làm việc tại quán cà-phê. Chờ đón số sau sẽ phân tích khái niệm “coffitivity” dựa trên nghiên cứu khoa học kể trên nhé.

Image

(Source)

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s